Ngày càng có nhiều người sẵn sàng trả thêm tiền để mua quần áo, xe hơi và các sản phẩm khác của những thương hiệu nổi tiếng. Xu hướng này xuất phát từ hai điều: niềm tin vào chất lượng và mong muốn thể hiện địa vị. Tôi cho rằng đây chủ yếu là một xu hướng tiêu cực, vì phần lớn số tiền trả thêm chỉ mua được logo chứ không mua được chất lượng tốt hơn.

Người ta tìm đến các thương hiệu nổi tiếng một phần vì lý do thực tế, một phần vì lý do xã hội. Trên mạng hiện có hàng nghìn sản phẩm gần giống nhau của người bán không tên tuổi, nên một thương hiệu quen thuộc giống như lời hứa rằng hàng sẽ bền. Tuy nhiên, lý do xã hội có sức nặng hơn. Khi thu nhập tăng lên, ngày càng nhiều người có điều kiện cho người khác thấy mình khá giả. Một logo dễ thấy trên túi xách hay xe hơi là cách nhanh nhất để làm điều đó. Mạng xã hội càng tạo thêm áp lực, vì ngày nào người trẻ cũng thấy đồ hiệu của bạn bè và lo bị đánh giá qua đồ mình dùng.

Chính lý do xã hội này khiến xu hướng mua hàng hiệu nhìn chung là có hại. Tin vào một thương hiệu là lý do hợp lý để trả thêm một chút tiền. Nhưng niềm tin không giải thích được vì sao áo phông in logo nổi tiếng lại đắt gấp nhiều lần một chiếc áo gần như y hệt của xưởng địa phương. Phần tiền chênh lệch đó chỉ để trả cho cái tên, và áp lực phải trả khoản tiền ấy đè nặng nhất lên những người ít có khả năng chi trả nhất. Lấy ví dụ một nữ nhân viên văn phòng trẻ mua trả góp chiếc điện thoại mới nhất trong mười hai tháng để không thua kém đồng nghiệp. Chiếc điện thoại ấy có thể không tốt hơn một mẫu rẻ tiền hơn, nhưng tiền trả góp chiếm một phần lớn tiền lương suốt cả năm. Lẽ ra số tiền này đã có thể được để dành. Khi hàng triệu người trẻ cùng làm như vậy, kết quả là nợ nần nhiều hơn trong khi sản phẩm không hề tốt hơn.

Tóm lại, người ta chọn thương hiệu nổi tiếng vì một cái tên quen thuộc tạo cảm giác an toàn, và vì hàng hiệu cho thấy họ thành đạt. Lý do đầu tiên là hợp lý, nhưng giờ đây lý do thứ hai mới thúc đẩy xu hướng này, nên tôi cho rằng mặt tiêu cực nhiều hơn mặt tích cực.

Người tiêu dùng chuộng hàng hiệu

Đề bài