Nhiều nhà tuyển dụng hiện nay cho rằng khả năng làm việc với người khác của ứng viên quan trọng hơn bằng cấp hay điểm số. Về cơ bản, tôi đồng ý với quan điểm này, dù trong những nghề chuyên môn, bằng cấp vẫn là điểm khởi đầu không thể thiếu.

Phần lớn công việc đều cần làm cùng người khác và phục vụ người khác, nhưng tấm bằng lại cho biết rất ít về mặt này của ứng viên. Xét trường hợp hai người mới tốt nghiệp ngành kinh doanh, có bằng cấp ngang nhau và cùng nộp đơn vào một ngân hàng. Một người có điểm cao hơn một chút, nhưng người kia có thể giải thích rõ ràng về khoản vay cho một khách hàng đang lo lắng. Người thứ hai cũng giữ được bình tĩnh khi đồng nghiệp mắc lỗi. Chỉ sau một năm, nhiều khả năng người thứ hai sẽ giữ được nhiều khách hàng hơn và ít gây mâu thuẫn hơn, và đó chính là điều ngân hàng cần. Hơn nữa, ngân hàng có thể dạy cho cả hai người cách dùng hệ thống của mình chỉ trong vài tuần. Nhưng ngân hàng hiếm khi dạy được một nhân viên cẩu thả hay thô lỗ cách đối xử tử tế với người khác.

Những người phản đối quan điểm này cho rằng bằng cấp chứng minh kiến thức của ứng viên, và chỉ riêng sự dễ mến thì không thể thay thế được điều đó. Trong những ngành như y khoa, họ nói đúng. Dù thân thiện đến đâu, một bác sĩ phẫu thuật chưa từng đỗ kỳ thi y khoa cũng sẽ khó được bệnh nhân tin tưởng. Tuy nhiên, lập luận này chỉ đúng nếu nhà tuyển dụng buộc phải chọn một trong hai. Trên thực tế, trong những ngành như vậy, bằng cấp là yêu cầu tối thiểu mà mọi ứng viên đều đã đáp ứng. Vì vậy, bằng cấp hiếm khi quyết định ai được tuyển. Điều tương tự ngày càng đúng với công việc văn phòng thông thường: hàng trăm ứng viên thường có bằng cấp gần như giống nhau. Khi bằng cấp không còn giúp phân biệt các ứng viên, cách họ ứng xử với người khác sẽ quyết định ai được nhận.

Tóm lại, về cơ bản tôi đồng ý rằng nhà tuyển dụng coi trọng kỹ năng giao tiếp và ứng xử hơn bằng cấp. Lý do là gần như công việc nào cũng cần làm việc với người khác, và những kỹ năng này khó dạy hơn kiến thức rất nhiều. Ngay cả trong những nghề chuyên môn, bằng cấp cũng chỉ là tiêu chuẩn tối thiểu chứ không phải yếu tố quyết định.

Tuyển dụng: kỹ năng ứng xử hay bằng cấp?

Đề bài