Có hai luồng ý kiến về việc trách nhiệm giảm bao bì thuộc về các công ty sản xuất và bán hàng hay thuộc về người mua. Người mua chắc chắn có thể góp phần, nhưng theo tôi, các nhà sản xuất và siêu thị mới giữ phần trách nhiệm lớn hơn, vì họ là bên quyết định hàng nào được bày lên kệ.

Quan điểm cho rằng trách nhiệm thuộc về khách hàng có sức thuyết phục nhất khi trên cùng một kệ hàng có sẵn một lựa chọn khác. Khi một người mua bỏ qua khay táo bọc màng để chọn táo bán rời, quầy thu ngân sẽ ghi lại lựa chọn đó. Nếu có đủ nhiều khách hàng làm như vậy, siêu thị sẽ nhận ra và dần bỏ loại hàng có bọc. Tuy nhiên, phần lớn hàng hóa không có lựa chọn như vậy. Gạo và dầu gội đều được đóng kín trong bao bì nhựa dù khách chọn thương hiệu nào, nên tránh bao bì cũng có nghĩa là bỏ luôn sản phẩm. Điểm hạn chế này quan trọng, vì những mặt hàng có nhiều bao bì nhất thường là đồ dùng hằng ngày mà không gia đình nào có thể thiếu. Vì vậy, trách nhiệm của người mua chỉ dừng lại ở những gì cửa hàng đã chọn để bày bán.

Ngược lại, các nhà sản xuất và siêu thị quyết định lượng bao bì từ trước khi khách hàng nhìn thấy sản phẩm. Chỉ một quyết định của họ cũng tác động đến tất cả người mua cùng một lúc. Hãy lấy ví dụ một chuỗi siêu thị bỏ khay nhựa lót dưới rau củ mang thương hiệu riêng và thay bằng một dải giấy. Hàng triệu người khi đó mua ít nhựa hơn mà không phải thay đổi thói quen nào, còn các chuỗi đối thủ cũng chịu sức ép phải làm theo. Những người phản đối quan điểm này cho rằng doanh nghiệp chỉ cung cấp thứ mà thị trường muốn, nhưng phần lớn bao bì đang bàn ở đây không bảo vệ gì cả. Một hộp mỹ phẩm được làm to gấp đôi lọ bên trong chỉ để đập vào mắt người mua giữa một kệ hàng đầy ắp. Những lựa chọn như vậy được đưa ra trong phòng thiết kế từ rất lâu trước khi người mua có tiếng nói, và đó chính là lý do doanh nghiệp phải gánh trách nhiệm nặng hơn.

Những người mua tránh hàng có nhiều bao bì thực sự tạo ra sức ép, nhưng lựa chọn của họ chỉ giới hạn trong những gì đã được bày bán. Vì các nhà sản xuất và siêu thị đã ấn định lượng bao bì từ lâu trước khi sản phẩm đến tay khách hàng, trách nhiệm lớn hơn thuộc về họ.

Ai chịu trách nhiệm giảm bao bì?

Đề bài