Ở hầu hết các xã hội, mong muốn làm tốt hơn người khác được xem là một phẩm chất tốt chứ không phải một khuyết điểm. Tính cạnh tranh tác động đến mỗi người theo hai hướng trái ngược: nó vừa thúc đẩy họ tiến bộ, vừa khiến họ chịu áp lực liên tục. Theo tôi, xét về tổng thể thì việc đề cao tính cạnh tranh là một xu hướng tích cực.

Tác động rõ nhất của tính cạnh tranh là ở mức độ nỗ lực. Người có tính cạnh tranh coi thành công của đối thủ là một thử thách chứ không phải một lời phán xét về bản thân mình, nên họ phản ứng bằng cách làm việc chăm chỉ hơn. Chẳng hạn, một nhân viên bán hàng mới vào nghề thấy đồng nghiệp chốt được số hợp đồng gấp đôi mình. Người đó sẽ ở lại làm muộn hơn, tìm hiểu xem đồng nghiệp kia làm khác mình ở chỗ nào, và thường rút ngắn được khoảng cách trong vòng một năm. Tuy nhiên, chính tính cạnh tranh ấy cũng có thể trở thành gánh nặng cho chính người đó, khi họ gắn giá trị bản thân với thứ hạng của mình. Hãy nghĩ đến một học sinh luôn phải đứng nhất lớp: vị trí số một chỉ đem lại niềm vui trong một ngày, vì bài kiểm tra tiếp theo lại xếp hạng từ đầu. Vì việc so sánh thứ hạng như vậy không bao giờ dừng lại, áp lực mà nó tạo ra cũng không bao giờ dứt.

Dù vậy, tôi vẫn cho rằng đây là một xu hướng tích cực, vì lợi ích đến với nhiều người hơn hẳn so với thiệt hại. Dù chúng ta có muốn hay không, cơ hội vẫn luôn là thứ phải giành lấy: các trường đại học xếp hạng hồ sơ ứng tuyển, còn doanh nghiệp chỉ thăng chức cho một số ít nhân viên. Vì vậy, một người thích cạnh tranh sẽ chuẩn bị tốt hơn cho những quyết định mà các trường và doanh nghiệp dù sao cũng sẽ đưa ra. Phải thừa nhận rằng có những người rơi vào vòng so sánh không hồi kết vừa nói ở trên, nhưng họ là số ít. Phần lớn mọi người cạnh tranh giống như khi chơi thể thao: họ dốc hết sức cho đến khi cuộc đua kết thúc rồi gác lại. Nhờ đó, tinh thần cạnh tranh giúp họ làm việc tốt hơn mà không theo họ về đến nhà.

Tóm lại, tính cạnh tranh khiến mỗi người làm việc chăm chỉ hơn và tiến bộ nhanh hơn, nhưng cũng đẩy những người ham cạnh tranh nhất vào cảnh so sánh và căng thẳng triền miên. Cái giá về tinh thần đó là có thật, nhưng số người được lợi lớn hơn nhiều so với số người phải trả giá, nên tôi xem đây là một xu hướng tốt.

Tính cạnh tranh ảnh hưởng thế nào đến mỗi người

Đề bài